Deionized Water น้ำปราศจากไอออน

เรียบเรียงโดย เอกดนัย กอกิมพงษ์

     หลายปีก่อน น้ำปราศจากไอออนได้ถูกนำไปใช้ประโยชน์อยู่ในเพียงวงจำกัด และมักใช้กันในห้องปฏิบัติการเท่านั้นแต่ทุกวันนี้ น้ำปราศจากไอออนได้กลายมาเป็นส่วนผสมที่บริสุทธิ์ในการนำไปใช้ประโยชน์หลายทาง เช่น ทางยา เภสัชกรรมเครื่องสำอาง อุตสาหกรรมเครื่องมืออิเล็กโทรนิกส์ กระบวนการผลิตอาหาร และในอุตสาหกรรมอีกจำนวนมาก ไม่เว้นแม้แต่การล้างน้ำครั้งสุดท้ายของการล้างรถ ทั้งนี้เพราะน้ำปราศจากไอออนเป็นน้ำที่มีความบริสุทธิ์สูงมาก จึงทำให้สามารถนำไปใช้งานได้หลากหลาย

บทนำ
        น้ำปราศจากไอออน (Deionized water) หรือที่เรียกกันทั่วๆไปว่าน้ำ DI เป็นน้ำที่ผ่านการกรองไอออน โดยใช้เรซินเป็นตัวกรองจึงทำให้น้ำที่ได้ไม่มีไอออนหลงเหลืออยู ่ และเปน็ น้ำที่มีความบริสุทธิ์สูงอย่างแท้จริง เพราะโมเลกุลที่เหลืออยู่ในน้ำปราศจากไอออนจะมีเพียงโมเลกุลของน้ำ (H₂O) เท่านั้น ปัจจุบันวิธี deionizationเป็นวิธีที่นิยมใช้กันอย่างกว้างขวางในการทำน้ำบริสุทธิ์และยังสามารถนำไปใช้ร่วมกับวิธีการทำให้น้ำบริสุทธิ์วิธีอื่นๆ เช่น RO(Reverse Osmosis) การกรอง การกลั่น และ การใช้ตัวดูดซับคาร์บอน (Carbon adsorption) ได้ แต่ถึงแม้วิธี deionization จะเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูง แต่ก็มีข้อจำกัดเพราะไม่สามารถกรองเชื้อจุลินทรีย์ได้ นอกจากนี้ เชื้อจุลินทรีย์ยังสามารถอาศัยอยู่บนเรซิน ซึ่งจะทำให้เกิดการปนเปื้อนและสร้างความเป็นพิษในน้ำได้อีกด้วย ดังนั้น การจะทำให้น้ำบริสุทธิ์และปราศจากเชื้อด้วยจึงต้องใช้หลายๆวิธีควบคู่กัน วิธีการกรองไอออน (Ion Exchange) วิธีนี้เป็นวิธีการทำน้ำให้บริสุทธิ์โดยวิธีทางเคมี ทำโดยปล่อยให้น้ำไหลผ่านเรซินแบบ Ion exchange ทำให้สิ่งเจือปนที่มีขั้ว ตรงกันข้ามกับเรซินถูกกรอง เรซินที่ใช้กันโดยทั่วไปมีอยู่ 2 แบบ คือ แบบแคทไอออน สำหรับกรองไออนบวกชนิดต่างๆ เช่น Na⁺, Ca²⁺, Mg²⁺ และแบบแอนไอออน สำหรับกรองไอออนลบชนิดต่างๆ เช่น Cl^-, HCO₄^-, SO₄^- การกรองผ่านเรซินเป็นวิธีที่ประหยัดและใช้ได้ผลกับสิ่งเจือปนที่เป็นไอออน แต่ไม่สามารถกรองเชื้อจุลินทรีย์ได้ โดยการกรองไอออนที่นิยมใช้ในการทำน้ำให้บริสุทธิ์มากที่สุดก็คือ การกรองโดยวิธี Deionization   ติดตามต่อในเล่ม

LAB.TODAY
บทความบางส่วนติดตามได้ในเล่ม
เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง www.vertichrom.com, www.ligandsci.com